Rechten les 3 | De Rechterlijke macht

De derde les: eentje die ik ietwat interessanter vond dan de voorgaande lessen. We hadden het over het OM (een begrip wat ik ken door series zoals Moordvrouw en Flikken Maastricht maar waardoor ik wél wist waar we het over hadden), magistraturen (weer wat nieuws geleerd) en we leerden een aantal begrippen zoals vonnis, kantonrechter en arrest.

Rechterlijke macht

De rechterlijke macht bestaat uit twee onderdelen: de staande magistratuur (de leden van het OM) en de zittende magistratuur. Vandaag gaan we het hebben over een aantal centrale begrippen.

Het openbaar ministerie

Het OM is een onderdeel van de officier van justitie (OVJ). Die stuurt de politie aan bij een groot strafrechtelijk onderzoek. De leden van het OM zijn belast met de opsporing en vervolging van strafbare feiten. Het OM valt onder de staande magistratuur.

Degene die magistraat zijn zijn de rechters zelf en de officier van justitie. De ondersteuners die zorgen dat alles lopende blijft zijn wel onderdeel van de organisatie, maar ze maken geen deel uit van de macht. Dat heeft alles te maken met bevoegdheden.

Zittende magistratuur

Alle rechters (personen met rechtszaak belast) vallen onder de zittende magistratuur. Of je nou een onderzoeksrechter bent of een president van de hoge raad, je bent altijd lid van de zittende magistratuur.

Verschil tussen staande en zittende magistratuur

In de zittingszaal blijven de rechters zitten. Zodra zij het woord voeren, blijft hij ook gewoon zitten. De officier van justitie daarentegen komt binnen, en gaat staan zodra hij het woord voert. Daar komen de staande en zittende magistratuur begrippen vandaan.

Hoe zit een rechtspraak in elkaar?

Als je begint met procuderen, dan begin je bij de rechtbank.

Vroeger zat hieronder ook nog een kantongerecht. Dat was destijds een zelfstandige organisatie, maar inmiddels is ‘de rechtbank’ en ‘het kantongerecht’ samengevoegd.

Als je het niet eens bent met de uitspraak van een rechter in de ‘eerste aanleg’ kun je in hoger beroep (ander woord: appel (spreek uit als appèl)) gaan. Dan kom je terecht bij het gerechtshof. Er zijn 11 rechtbanken, en 4 gerechtshoven.  Als je het nou nog niet eens bent met wat het gerechtshof gezegd heeft, dan ga je naar de Hoge Raad (ander woord: cassatie). Daar is er maar één van.

  • 1,6 miljoen zaken in 2016 in totaal.
  • Rechtbank + kantongerecht: strafrecht (alleen de misdrijven) 177.000 in 2016;
  • Gerechtshof: van die 177.000 strafrechtelijke zaken gaan er 35.000 in hoger beroep;
  • De Hoge Raad: 4500.

Kantonrechter

Een kantonrechter is een rechter die een specifieke zaak behandeld zoals o.a. huurzaken. Bij een kantonrechter heb je geen advocaat nodig en hij of zij moet ook snel beslissen. De zaak wordt dus snel afgehandeld.

Vonnis

Een uitspraak die door de rechtbank (eerste aanleg) is gedaan.

Arrest

Uitspraak van een gerechtshof.

De fundamentele rechtsbeginselen

  • Onafhankelijkheid à voor het leven bepaald à salaris: bij de wet bepaald
  • Als een rechter niet voldoende onpartijdig is, kun je wraken.
  • Hoor en wederhoor à Altijd kijken naar wat de andere kant van het verhaal is.
  • De openbaarheid à Deze staat in de grondwet.

Wat hebben we gedaan/geleerd?

We hebben geleerd wat de Trias Politica is, en wat voor een rol deze speelt in de maatschappij. Zelf snapte ik er niet heel veel van, maar ik begin het langzaam beter te snappen.

Wat vond ik interessant?

Ik vond het interessant om te leren wat de Trias Politica is, want dat wist ik namelijk nooit. Ik had wel van het woord gehoord, maar daar bleef het bij. Nu weet ik waar deze uit bestaat.

Wat vond ik minder interessant?

De langdradige verhalen die ik niet zo goed snapte, maar uiteindelijk vond ik het alsnog best interessant.

Larissa de Vos

Larissa de Vos | 19 jaar | Mediaredactie-medewerker | Eigenschappen: Spontaan / Creatief / Perfectionistisch.

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *